24-10-2006  Hilde
- - Quote
In de uitzending over het thema Wie ben ik? wordt op een bepaald ogenblik gezegd dat het uiteindelijke besef van: "Ik ben niets", nog een laatste staart van identificatie is. Volgens mij blijft dan slechts 1 ding over: "Ik ben", meer niet, waarmee ik dan bedoel dat het ik als zijnde samenvalt met het zijn, een eenheid waarin zijn en niet-zijn samenvallen. Hoe denken anderen hierover? VrGr Hilde

19-5-2009  Dirk
anatta - Quote
In het mahayana - boeddhisme (het boeddhisme van het "grote voertuig" - een variant van het boeddhisme die vooral bij onze oost-aziatische vrienden voorkomt) wordt vaak gesteld dat alle dingen "leeg" zijn.
Wanneer gezegd wordt dat een ding (zowel een levend of niet-levend ding) "leeg" is, wordt bedoeld dat het niet op zichzelf bestaat; het heeft geen op zichzelf bestaande natuur.
Het boeddhisme gaat er immers van uit dat geen enkel iets op zichzelf bestaat, maat dat alles slechts in afhankelijkheid en verbondenheid bestaat. (Opgelet: dit wil dus niet zeggen dat er geen individuele dingen bestaan, ze bestaan natuurlijk wel, maar ze bestaan nooit alleen "op zichzelf")
De idee dat iets op zichzelf zou bestaan, is voor het boeddhisme juist de oorsprong van "lijden" . Wij gedragen ons allemaal alsof we louter op zichzelf bestaande wezens zijn, met een onverwoestbare eigen ziel, een "zelf" (een "atman" in het sanskriet - zie ons woord "adem", dat aan dat woord verwant is). Vanuit dit "ego-istisch" standpunt zien we de dingen verkeerd en gedragen we ons dan ook vaak verkeerd. Een heleboel fundamentele dingen zijn dan ook voor ons niet begrijpelijk - waarom leven we als we toch moeten doodgaan...
Voor het boeddhisme is er nu net géén zelf (anatta - (an+atman)). We kunnen niet op onszelf bestaan, we hebben water licht, lucht en duizend andere dingen nodig (niet in het minst andere mensen - hoe zouden we tot bestaan kunnen komen zonder vader en moeder...) om te kunnen blijven bestaan. Het boeddhisme wil met de leer van "geen zelf" en sunyata eigenlijk zeggen dat ons ware fundament de grote verbondenheid is, het "alles". Onze echte "kern" is dus juist niet iets in "onszelf", maar wel die verbondenheid.
De "leegte" van alle individuele dingen verwijst zo uiteindelijk naar de volheid van het Al.
In die zin is "sunyata" dus ook gelijk aan het "Al", het ganse, het absolute.

Een paar duizend jaar later heeft de duitse filosoof Martin Heidegger in "Vom wesen der Waarheit" net hezelfde gezegd : "Das Ware ist das Ganze"

De bedoeling van het boeddhisme is om ons tot dit besef te brengen. Het is niet genoeg om "te weten" dat de dingen slechts in verbondenheid bestaan, je moet ook echt "ontwaken" tot dit besef. Het woord "boeddha" betekent in het sanskriet trouwens juist "de ontwaakte", de "verlichte". Wie ontwaakt is tot dit besef, is een boeddha en ziet de dingen zoals ze werkelijk zijn en zal dan ook op de "juiste" "goede" manier kunnen handelen. Dit ontwaken brengt ook een uiteindelijke "rust", het "nirvana". Er is geen dood , geen vrees, geen komen , geen weggaan; alles is niets, niets is alles.

In het mahayana - boeddhisme is het uiteindelijke ideaal echter niet het boeddha - ideaal, maar het "bodhisattva" - ideaal - dit is een persoon die op het punt staat als "ontwaakte" het nirvana binnen te gaan, maar die zich voorneemt dit slechts te doen wanneer hij eerst alle andere wezens heeft "gered", dwz tot inzicht gebracht heeft...een soort zelfopoffering voor ieders heil (waar hebben we dat nog gehoord, nietwaar...) Als je hier even bij stilstaat is het trouwens makkelijk in te zien dat juist enkel zulke zelfopoffering de vervulling van het boeddhistische ideaal kan zijn.. :)

16-7-2010  Sprankel
... de interviewer... - Quote
Mooie serie, ga zo door.

De interviewer houdt het gesprek tegen met zijn eigen ego; wil graag mee kunnen praten.
Tip: laat anderen uitspreken, kom in de rol van interviewer, luister. Bruno Nagel had het door wat de interviewer met het gesprek deed en geeft tussen de regels door tips aan de interviewer. Prachtig om te zien!